Fort Nieuwersluis

Het Werk bij Maarsseveen is rond 1880 gebouwd en sloot de Maarsseveense vaart en de dijken van de Maarsseveense en Tienhovens polders af. Het is een van de vele forten van de Nieuwe Hollandse Waterlinie, een verdedigingslinie die op initiatief van Koning Willem I vanaf 1815 werd aangelegd. De Vecht vormt als het ware de ruggengraat van het noordelijk deel van de Waterlinie, die in zijn geheel van Muiden tot aan de Biesbosch loopt. Een strook van een paar kilometer breed kon door middel van een ingenieus systeem van sluizen onder water worden gezet om de vijand de weg te belemmeren. De Linie verloor zijn functie toen bij oorlogsvoering vliegtuigen werden ingezet, die over de watervlakten konden heenvliegen. Veel forten krijgen nu een andere bestemming. Dit fort is Cultuurfort geworden, een duurzame broedplaats voor kunst en cultuur. Er zijn regelmatig optredens, kunstenaars houden er atelier en er is horeca. www.fortmaarsseveen.nl. Herenweg 3, 3602 AM Maarssen

“Voor Pampus liggen” is een bekende uitspraak, die herleid kan worden naar een ondiepte voor de monding van de Vecht in het IJmeer. Deze ondiepte zorgde er in de 17e eeuw voor dat VOCschepen niet zomaar de haven van Amsterdam binnen konden varen. De boten moesten via een hefconstructie over de ondiepte getild worden. Door de lange wachttijden ontstond de term ‘voor Pampus liggen’. Inmiddels is de ondiepte verdiept en kan men gewoon doorvaren. Eind 19e eeuw werd hier een eilandfort gebouwd als onderdeel van de Stelling van Amsterdam. 4000 heipalen van 11 meter lengte werden in de bodem geslagen. Het indrukwekkende fort, dat plaats bood aan 200 militairen, is nu een bijzondere toeristische attractie die bezocht kan worden van april t/m oktober en te bereiken is met een boot die bij het Muiderslot vertrekt.

www.pampus.nl

Fort Nieuwersluis dateert als aarden schans uit 1673. Deze groeide uit tot een vesting, waarbinnen in de periode 1849-1851 een torenfort werd aangelegd. Dit torenfort groeide door uitbreidingen en moderniseringen uit tot een volwaardig fort dat feitelijk de verouderde vesting verving die daardoor uiteindelijk kwam te vervallen. Vanuit het fort konden de sluizen tussen de Nieuwe Wetering en de Vecht, de wegen langs de rivier en de spoorlijn beschermd worden. 

Voor de aanleg van het fort is zand opgezogen aan de overkant van de Vecht, waardoor een natuurlijke vijver ontstond, nu natuurzwembad Zwemlust. In het fort is de regionale Bescherming Burgerbevolking-post (BB-post) uit de tijd van de Koude Oorlog opengesteld voor het publiek. Het fort is eigendom van Natuurmonumenten, wordt verhuurd voor evenementen en als kantoorruimte  en is te bezoeken tijdens Open Monumentendag, op afspraak en tijdens groepsexcursies in de zomermaanden. Om het fort loopt een wandelpad dat het hele jaar toegankelijk is. Het fort is in de winter rustplaats voor vleermuizen en op de zandgrond bloeien vogelmelk, kraailook en gewoon knoopkruid. Rijksstraatweg 9, 3631 AA Nieuwersluis